GÜNÜMÜZDE YAYINLANAN GAZETELER

3. GÜNÜMÜZDE YAYINLANAN GAZETELER

3-1. İlk Tespitler ve Söke Ekspres

Değerli araştırmacı Hilmi MEYDAN’ın “SÖKE” adlı eserinde 1986 yılındaki tespitlerine göre; Söke ilçesinde ilki IŞIK gazetesi olmak üzere toplam olarak 14 gazete ve bir dergi yayınlanmıştır. Daha sonraki yıllarda bu gazete ve dergilere yenileri eklenmiştir. Ancak ne yazık ki, Söke’de çıkan ilk dergi olma şansını yakalamış BİLGE dergisinin hiçbir sayısını, ne Söke Hacı Halil Paşa Halk Kütüphanesi’nde, ne de dergi ilgililerinin arşivlerinde bulabildik. Ancak kendilerine ulaşabildiğimiz Halil ÖZŞARLAK ve Raşit YAKALI, söz konusu derginin ellerinde olmadığını söylediler. Kütüphane yetkilileri, bir tarihte yukarıdan gelen bir emir üzerine bazı kitap, gazete ve dergileri demirbaştan düştüklerini, bunlardan bir kısmını depoda sakladıklarını, daha sonra çoğunu da elden çıkardıklarını belirttiler.
Bizim araştırmalarımıza göre, Hilmi MEYDAN’ın sözünü ettiği gazetelerden HALK GAZETESİ de 1987 yılında yayınına ara vermiş olup kapanmıştır. Söke’nin en uzun ömürlü olan gazetesi SÖKE EKSPRES, bugün de yeni refikleriyle birlikte yayın hayatına devam etmektedir. Şimdi ofset tekniğiyle basılan SÖKE EKSPRES gazetesiyle ilgili yeni bilgiler şöyledir:
Gazetenin ilk sayısı, okuyucusunun huzuruna aynı zamanda Söke’nin kurtuluş günü olan 6 Eylül tarihine de denk düşürülerek, 6 Eylül 1962 yılında çıkarılmıştır.
13 Nisan 1992 tarihinde el değiştiren gazetenin sahipliğini Yılmaz KALAYCI üstlenmiştir. Hukuk müşaviri olarak Coşkun YILDIRIM’ı gördüğümüz SÖKE EKSPRES’in yazı işleri müdürlüğünü Ayşe ÖZ, yayın koordinatörlüğünü Arif AKÇAY yapmaktadır. Kuşadası temsilciliğini Bülent ÖZİPEK’in yürüttüğü gazetenin haber müdürü Zeki KEMİKLİOĞLU, istihbarat şefi Mustafa KAVRUK, spor sorumlusu da Necati MALDAR’dır.
1 Mayıs 1998 tarihinden itibaren de gazetenin abone, reklâm koordinatörlüğü ve editörlüğüne Selim Sabit PÜLTEN getirilmiştir.
Söke Ekspres’in yazarları arasında; Mesut COŞKUN, Levent AĞRALI, Arif AKÇAY, Osman BARUT, İbrahim ÖZGEZİCİ, Cahit KURT, Kemal BİLGEN, Oyhan Hasan BILDIRKİ ve Şevki GEMİCİOĞLU gibi isimler bulunmaktadır.
20 Şubat 1998 tarihi itibariyle 10732’inci sayısını okuyucusuna ulaştıran, günlük bağımsız siyasi gazete Söke Ekspres, Albayrak Caddesi’nde CUMHURİYET OFSET/ TİPO MATBAASI’nda basılmaktadır.
Daha önce kendisiyle bir görüşme yaptığımız Yılmaz KALAYCI: “Söke Ekspres gazetesini devralmadan önce de, 10 Mart 1992 tarihinde SÖKENİN SESİ gazetesini çıkardım. Dört sayı olarak çıkarabildiğimiz bu gazetenin yazı işleri müdürlüğünü Hasan TUNTAŞ yapmıştı.” dedi.

3-2. Medya
“Durup dururken şu MEDYA’da nereden çıktı diye düşünebilirsiniz. Aslında biz de siz böyle düşünesiniz diye bu MEDYA’yı çıkarmaya karar verdik.
...
Söke yazılı basın tarihine baktığımızda, bir Söke Ekspres’in bu günlere gelip klasikleştiği gibi biz Medyacılar yıllar sonra bir Yeni Söke’nin de, bir Gerçek’in de, bir Esnafın Sesi’nin de, hatta Yavuz Selim Lisesi öğrencilerinin çıkardığı Ayna’nın da aynı noktaya gelmelerini arzu edenlerdeniz.
Burada Türkiye çapında klasikleşmiş, ancak değerini bir türlü biz Sökelilerin anlayamadığı Hacı Halil Paşa Halk Kütüphanesi Koruma ve Yaşatma Derneği’nin yayın organı olan BEŞPARMAK kültür ve sanat dergisini, SÖGİAD ekonomi dergisini de ekleyerek bayrak yarışında bayrağı devraldığımız bir zamanlar Söke’de çıkan Hür Söke, Söke Halk, Demokrat Söke gibi daha nice basın organlarını ve onlara emeği geçenlerin yaptıklarını da saygıyla anıyoruz.
Biz Medya’da ne mi yapacağız? Ama sağlıklı haberin, sağlıklı yorumun temsilcisi olmaya özen göstereceğiz.
...
Bu kadar sözden sonra “bizim bir iddiamız yok” demiyorum. Evet, iddiamız var. Söke’nin “NUMBER ONE”ı olmak.” ([1])

Söke’deki yazılı basının “bir numarası olmak” iddiasıyla yola çıkan haftalık MEDYA gazetesi, 11-17 Nisan 1997 tarihinde ilk sayısıyla okuyucusunun karşısına çıktı.
Haftalık gazete Medya’nın da sahibi Yılmaz KA-LAYCI, yazı işleri müdürü Mesut COŞKUN, haber müdürü Arif AKÇAY’dır. Gazetenin yazarları arasında da İbrahim ÖZGEZİCİ, Talat TURGAY, Kürşat ÇELİK, Mesut COŞKUN, Cahit KURT ve Arif AKÇAY yer almaktadır.
Gördüğümüz kadarıyla Medya, Söke Ekspres’in bir koludur. Gazete, ofset tekniğiyle Cumhuriyet Ofset Matbaası’nda dizilip basılıyor. Çıkışıyla birlikte Sökelinin ilgisini çeken, bütün sayılarında düzenli bir şekilde karikatüre yer veren MEDYA gazetesi de, 17’inci sayısından sonra yayın hayatına son veriyor.
Medya, yine aynı kadro tarafından 13-19 Nisan 1998 tarihinden itibaren, “Bu kez birlikteliğimizin uzun soluklu olacağı inancıyla” ([2]) tekrar yayınlanmaya başlıyor. “Okudukça” adlı köşesinde, her sayıda Sökeli yazarların yayınladıkları kitaplarıyla ilgili eleştiri yazılarına yer verilen Oyhan Hasan BILDIRKİ’nin de yazarlarının arasına katıldığı Medya gazetesinin yeni yayın döneminde, mizahi yanın yanında, kültür ve sanat çalışmalarına da ağırlık verdiğini görüyoruz. Ancak, nedense ikinci yayın dönemini başlatan ilk sayı, dikkatsizlik sonucu olmalı, yine 17. Sayı olarak başlatılmıştır.
RESİM GİRECEK
Her üç gazete de bugün yayın hayatına devam ediyor

3-3. Söke Esnafın Sesi
“Önce ülkemizi sevelim” parolası ile yola çıkan bu gazetenin ilk sayısı da; 22 Nisan 1996 Pazartesi günü okuyucusuna merhaba diyor.
“DENGE” köşesinin yazarı Suat TUTAK;
“Allah’ın izni ve yardımıyla; şu an, yeni bir gazete ile önünüze gelmiş bulunuyoruz.
ESNAFIN SESİ GAZETESİ, Söke’de varlığı hissedilen bir boşluğu, bir eksikliği dolduracak, büyük bir özleme, beklentiye cevap verecektir.”
derken, Abdullah Ziya KABAK da “ÜÇ SİLAHŞOR” adlı makalesinde:
“Suat TUTAK ve ben Abdullah Ziya KABAK olarak yıllardan beri küllenen ateşi, Marangozlar Odası Başkanı Mehmet Ali AKKAR arkadaşımızın, gazete çıkarmak için girişmiş olduğu konuyu değerlendirirken 1996 yılının hayali gerçekleştirilmiş oldu. ilk etapta haftalık olarak çıkartacağımız gazete, esnafın olduğu kadar emekçi, üretici, alın terinin emeğini yiyen çiftçi kesiminin de gazetesidir.” ([3])
diyerek çıkış amaçlarını ortaya koyuyor.
Haftalık bağımsız siyasi gazete SÖKE ESNAFIN SESİ de, Suat Tutak’ın ifadesiyle “Yerel basının acı kaderi”ni yaşayarak, 30 Eylül 1996 günü yayınlanan 24’üncü sayısıyla yayınına ara veriyor. Beş aylık bir aradan sonra 28.03.1997 tarihinde aylık bağımsız siyasi gazeteye dönüştürülen SÖKE ESNAFIN SESİ de, 8 Ağustos 1997 Cuma günü yayınlanan 29’uncu sayısıyla yayın hayatından çekiliyor.
Sahipliğini Mehmet Ali AKKAR’ın üstlendiği gazetenin yazı işleri müdürlüğünü Suat TUTAK, haber müdürlüğünü Abdullah Ziya KABAK, edebiyat yönetmenliğini Zafer BAYRAK, spor sorumluluğunu da Latif UĞUR yükleniyor. Gazetenin yazar kadrosunda; Mustafa ÖZCANYÜZ, Zafer BAYRAK, Dr. Bülent ÖZCAN, Ayhan SERT ve İsmet DUMAN yer alıyor.
Yerel haberlerin yanında daha çok esnafın dertleri dile getirilen gazetede Suat TUTAK tarafından yazılan Sökeli şair ve yazarlarla ilgili inceleme yazıları geniş kitlelerin ilgisini çekiyor. Bu gazete de Cumhuriyet Ofset Matbaası’nda basılmıştır.
Daha sonra Söke Esnafın Sesi gazetesi, yine aynı ekip tarafından bu defa “Aylık Bağımsız Siyasi Gazete” olarak, 30 Mart 1998 tarihinde (29. Sayı) yeniden okuyucusuyla buluşuyor. Bu yeni dönemde gazete kurucuları, “başyazar”lık payesini kendilerine verdikleri şu yazarlarla birlikte tekrar yola çıktıklarını ifade ediyorlar: Oyhan Hasan BILDIRKİ, Yaşar ÇAĞBAYIR, Mustafa ÖZCANYÜZ, Ali YILMAZ, Dr. Bülent ÖZCAN, Ayhan SERT ve İsmet DUMAN.
Gazetenin yazı kurulunda da; O. Hasan BILDIRKİ, Yaşar ÇAĞBAYIR, Suat TUTAK, M. Ali AKKAR ve A. Ziya KABAK görev yapıyor.

3-4. Söke Bakkalın Sesi
Söke’de çıkan ikinci meslekî gazetedir. Söke Bak-kallar ve Bayiiler Odası adına çıkarılıyor. Bakkalın Sesi gazetesi, Ağustos 1997 tarihinde yayınlanan ilk sayısıyla okuyucusuyla kucaklaşıyor. Gazetede daha çok üyelerine yönelik bilgilendirmeler, esnafla ilgili meslekî haberler, pratik bilgiler işleniyor.
Bizim gördüğümüz ikinci sayısı GERÇEK Gazetesi Tesislerinde dizilmiş, ŞAFAK OFSET Matbaası’nda basıl-mıştır. Gazetenin imtiyaz sahibi İbrahim ÇALLIOĞLU, yazı işleri müdürü Adnan KORKUT’tur. Gazetenin idare merkezi Kemal Paşa Mahallesi, Dere Caddesi, Süleymanbey İş Merkezi No: 1 SÖKE adresindedir.
Söke Bakkalın Sesi, yayınını sürdürmektedir.

3-5. Gerçek
Siyasi gazete. İlk sayısı 13 Temmuz 1995 yılında çıkmış. Gazetenin sahipliğini üstlenen Durmuş TUNA, ilk sayıda yazdığı “FARKLI BİR GAZETE” başlıklı makalesinde; “Elinizde tuttuğunuz bu gazeteyi yaşama geçirmek için çok uğraş verdik. Sarf ettiğimiz çaba sizlere farklı bir gazete okutabilmek içindi. Haftada bir gün çıkacağına göre, rutin habere yer vermemeliydik. Halk için çıkacağına göre de, toplumsal konuların üzerine gitmeliydik. Haberler sıra dışı olmalıydı. Gerçek haberlere yer vermeliydi. Haksız yere kimse rencide edilmemeliydi. Tek taraflı haber olmamalıydı.” diyerek, gazetesinin çıkarılış sebebini açıklarken; genel yayın yönetmeni Yılmaz ÖLMEZ de “GERÇEK SİZİN GAZETENİZ” adlı yazısında; “60 bin nüfuslu Söke’de imkansızlıklar içerisinde gazetecilik yapmanın zorluklarını bilmenizi isterim. Hele hele günlük gazete çıkarmak demek, rutin haberlere ister istemez gazete sütunlarında yer vermeyi kabul etmektir. Biz de bu düşüncelerle ilk etapta haftada bir gün çıkmayı hedefledik.” diyor.

GERÇEK, karşılaştırmalı örneklemelerden çıkardığımız sonuca göre, diğer gazetelerden farklı bir gazete olarak yayın hayatına devam ediyor. İlk sayıları büyük ebatlı olarak basılmış. İlk sayıda yazı işleri müdürü olarak Yılmaz DOYURAN, reklâm ve ilân sorumlusu Hakan ÖZÇAKIR, kültür ve sanat sorumlusu Güven PAMUKÇU adlarını görüyoruz.
İlk sayısının dizgi ve grafik işleri İzmir’de Serpil TUNCAY tarafından hazırlanmış, baskısı da yine İzmir Hürefe Matbaası’nda yapılmıştır. Daha sonraki sayılarının çeşitli yerlerde dizilip basıldığını da gördüğümüz GERÇEK gazetesi, şimdi kendi tesislerinde diziliyor ve Cumhuriyet Ofset Matbaası’nda basılıyor. Bu arada gazetenin ebadının küçültüldüğünü fakat sayfa sayısının arttırıldığını görüyoruz. “Siyasi gazete” logosu, daha sonraki sayılarda “Farklı gazete” biçimine dönüştürülmüştür. Çıkış tarihinde haftada bir perşembe günleri yayınlanacağı bildirilen gazete daha çok cuma günleri okuyucusunun karşısına çıkıyor.
Gerçek’te yazanlar arasında; Av. Mustafa AÇICI, Güven PAMUKÇU, Ali ESMER, Latif YALÇIN, Yılmaz ÖLMEZ, Gülsüm KAYA ve Durmuş TUNA adlarına rastlıyoruz.
Dizgi ya da basım güçlükleri yüzünden arada bir periyodik zaman aralıklarında GERÇEK’in çıkmadığı zamanlar olmuş. Bizim gördüğümüz en son sayısından, gazetenin genel yayın yönetmenliğine Gülsüm KAYA’nın getirildiğini, dizgisinin Gerçek gazetesi tesislerinde hazırlandığını, baskısının da Cumhuriyet Ofset Matbaası’nda yapıldığını, Gerçek’in 15 günde bir yayınlamaya başladığını öğreniyoruz. ([4])
GERÇEK, zaman zaman haberleri arasında kültür ve sanatla ilgili olan haberlere de yer vermiş. Bunlardan önemli bulduğumuz ikisini ve iki yazarından yaptığımız alıntıları burada örneklemek istiyorum:

“BEŞPARMAK ULUSAL SES
Gerçek (Söke) - 12 Temmuz 1996 Cuma akşamı T.R.T. 2’de “Stüdyo İstanbul” adlı sanat programında Beşparmak Kültür-Sanat Dergisi tanıtıldı.
“1200 kütüphane içinde çıkan tek Kültür-Sanat Dergisi olan BEŞPARMAK da, Sökeli bir avuç aydının desteğiyle 7 yıldır çıkıyor. Ulusal sanatçıların da destek verdiği dergi...”
Canlı olarak yayınlanan program, Söke ve dergiye üç dakikaya yakın zaman ayırdı. ([5])

CAHİT KÜLEBİ AĞIR HASTA
Gerçek - Türk edebiyatına birçok eser kazandıran dev çınarlarımızdan Cahit Külebi, damar tıkanıklığı nedeniyle Ankara Başkent Hastanesi’nde tedavi görüyor.
Ünlü şairle telefonla görüşen Kültür-Sanat sorumlumuz Güven Pamukçu, Külebi’nin sağlık durumunun da ciddiyetini koruduğunu söyleyerek, “Altı ay önce kolundan ameliyat olan şairimizin aynı zamanda damar sorunu var. Üç ay önce katıldığı bir televizyon programında ayağını burkmuştu. Sayın Külebi’nin yaşama kazandırılabilmesi için hasta-ne personeli elinden geleni yapıyor.” dedi. ([6])

“KURT DUMANLI HAVAYI SEVER
Hani derler ya kurt dumanlı havayı severmiş, dumansız havada bir halt edemezmiş, o hesap insan kılıklı kurtlar da huzurlu, sakin havalarda bir halt edememenin sıkıntısı içerisindeler.” ([7])
Mustafa H. UĞUR

“YAPILMASI GEREKEN
Yıl 1996 sonbaharı, çağdaş uygarlığı amaç olarak edinmiş genç Cumhuriyetin götürülmek istendiği Ortaçağ karanlığında, bir kibrit çöpü kadar ışığı olmayan birtakım insanların yaptıklarını görüyor ve yapacaklarını hesaplayabiliyor musunuz?” ([8])
Mustafa AÇICI

ALTIGEN AŞKLAR
göçebe aşklar ertesinde tanıştık
bir döndü içimizdeki kuşku
yeni sırlanmış aynalarda sevdik kendimizi
seviştik sırlarımızın iğneli yataklarında ([9])
Güven PAMUKÇU

3-6. Yenisöke

Günlük bağımsız siyasi gazete.
İlk sayısı 1 Aralık 1993 tarihinde yayınlanmıştır.
“Her gün yeni bir başlangıç demektir.” ilkesiyle yayın hayatına başlayan gazetenin diğer logoları şöyledir:
“Adımız, farkımızdır. Haberde, yorumda, fikirde hür Yenisöke. Bakılan değil, okunan gazete. Daima öncü, her zaman önde. Spor, spor, spor.”
Gazetenin sahipliğini, Şafak Ofset Matbaacılık-Gazetecilik-Reklamcılık-Yayıncılık Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketi adına Hasan Hüseyin YAVAŞOĞLU üstlenmiş. Şakir AKSAYIM genel yayın yönetmeni, Meryem YAVAŞOĞLU yazı işleri müdürü, Hüseyin AKBACAK’ın da spor sorumlusu olduğu YENİSÖKE’nin oldukça kalabalık yazar kadrosu var. Daha çok Sökeli edebiyatçıların yer aldığı bu kadroda şu isimleri görmekteyiz: Selim Sabit PÜLTEN, Hilmi MEYDAN, Mustafa ULUÇAY, Ensar Turgut TEKİN, Abdullah Ziya KABAK, Yaşar ÇAĞBAYIR, Latif YALÇIN, Oyhan Hasan BILDIRKİ, Abdülkadir GÜLER, Kerim YALÇINKAYA ve Mustafa GENÇ.
Söz konusu kadroda yer alan bu yazarlardan S. Sabit PÜLTEN, Hilmi MEYDAN, Yaşar ÇAĞBAYIR, Oyhan Hasan BILDIRKİ ve Abdülkadir GÜLER’in yayınlanmış birçok eseri bulunmaktadır.
O. Hasan BILDIRKİ’nin haber müdürlüğünü yaptığı bir dönemde YENİSÖKE gazetesi 1000’inci sayısından sonra ofset tekniğiyle basılmaya başlanmıştır. Günlük haber ve yorumların dışında YENİSÖKE’de edebî bir havanın ağırlığını görmekteyiz. Çok defa “Her gün bir şiir” köşesinde oldukça iyi bir seviye yakalamış Sökeli şairlerin şiirlerine yer verilmektedir.
Gazetede sık sık hikâyeleri yayınlanan yazarların başını; O. Hasan Bıldırki, Abdullah Ziya Kabak ve Yaşar Çağbayır çekmektedir. Türk Edebiyatı ve Türk Dili dergilerinden de kendisini tanıdığımız hikâyeci O. Hasan Bıldırki’nin ilk ürünleri çok defa bu gazetede okuyucusuyla buluşmaktadır.([10]) Şair Abdülkadir Güler, inceleme-araştırma ve folklor derlemeleriyle dikkati çekerken, Yaşar Çağbayır da “İSTİKLÂL MARŞI’ NIN TAHLİLİ” ([11]) ile “KUTADGU BİLİG”in ([12]) günümüz diliyle yapılan çevirileriyle öne çıkıyor.
Bu gazetenin yazarları arasındaki edebiyatçılar, “BEŞPARMAK” dergisinin de doğuşunu hazırlamışlardır. A. Güler “YERLİ VE YABANCI GÖZÜYLE YUNUS EMRE” ([13]) adlı eseriyle 1996 yılında Başbakanlıkça yapılan değerlendirme sonucunda, inceleme ve araştırma dalında Anadolu Basınını temsilen birincilik ödülü almıştır.
Gazetenin muhabirleri Yüksel AĞÖREN ve İsmail ERAVCI’dır.

Hilal GÜLER


[1]AKÇAY Arif-BAŞLARKEN/MEDYA, Yıl:1 Sayı:1 11-17.04.1997

[2] AKÇAY Arif, Medya 1 Yaşında - Medya, Yıl:2 Sayı: 17/11-19.04.1998

[3] TUTAK Suat - Denge, KABAK A. Ziya - Görüş / ESNAFIN SESİ, Yıl: 1 Sayı: 1 / 22.4.1996

[4] GERÇEK, Yıl: 3 Sayı: 67 / 29.01.1998
[5] GERÇEK, Yıl: 2 Sayı: 36 1 ve 4. Sayfa, 1. Sütun 18 Temmuz 1996
[6] GERÇEK, Yıl: 2 Sayı: 36 1. Sayfa, 5. Sütun 18 Temmuz 1996
[7] Mizan / GERÇEK, Yıl: 2 Sayı: 45 1. Sayfa, 1. Sütun 30 Ekim 1996
[8] Gözlem / GERÇEK, Yıl: 2 Sayı: 45 1. Sayfa, 1. Sütun 30 Ekim 1996
[9] GERÇEK, Yıl: 1 Sayı: 1 3. Sayfa, 13 Temmuz 1995
[10] BILDIRKİ O. Hasan, Gövel Ördek / YENİSÖKE, Yıl: 5 Sayı:1181-1186, 19-25.02.1998
[11] ÇAĞBAYIR Yaşar, İstiklâl Marşı’nın Tahlili / YENİSÖKE, Yıl: 3-4 S. 801-856 (Kısım başlangıcı)
[12] ÇAĞBAYIR Yaşar, Kutadgu Bilig / YENİSÖKE, Yıl:4-5 S.1047-1181, 3.9.1997-19.2.1998
[13]GÜLER Abdülkadir, Yerli ve Yabancı Gözüyle Yunus Emre / YENİSÖKE, Yıl: 3 S. 624-680 19.4-28.6.1996